در تاریخ تجهیزات شبکه، شاید هیچ محصولی به اندازه Cisco Catalyst 2960 در بین متخصصان ایرانی محبوب و شناخته شده نباشد. این سری افسانهای، سالهاست که به عنوان «استاندارد غیررسمی» در لایه دسترسی (Access) ادارات، بانکها و سازمانها خدمت میکند. اما در دنیای فناوری، هیچ پادشاهی ابدی نیست. کمپانی سیسکو رسماً تولید سری محبوب 2960X را متوقف کرده (End of Life) و پرچم را به دست جانشین تازهنفس آن، یعنی سری Catalyst 9200 سپرده است. اکنون مدیران شبکه با یک چالش بزرگ روبرو هستند: آیا همچنان باید به خرید مدلهای قدیمی (و احتمالاً دستدوم) ۲۹۶۰ ادامه دهند یا هزینه مهاجرت به معماری مدرن ۹۲۰۰ را بپردازند؟ رسانه آلفاتک در این مقاله، واقعیتهای بازار ایران و تفاوتهای فنی این دو نسل را بررسی میکند.
فهرست مطالب
- میراث ۲۹۶۰؛ چرا هنوز محبوب است؟
- زنگ خطر: مفهوم EOL و بازار کالاهای «ریمارک»
- معرفی Catalyst 9200؛ جهش به عصر دیجیتال
- جدول مقایسه فنی: نبرد 2960-X با 9200
- سه دلیل استراتژیک برای مهاجرت به نسل ۹
- تحلیل اقتصادی: آیا خرید ۲۹۶۰ استوک هنوز منطقی است؟
- سوالات متداول
- سخن پایانی
میراث ۲۹۶۰؛ چرا هنوز محبوب است؟
سری Catalyst 2960 (به ویژه مدلهای 2960G, 2960S و نهایتاً 2960X) تعریف دقیقی از «کارایی» و «پایداری» بودند. این سوییچهای لایه ۲ با رابط کاربری کلاسیک IOS، تقریباً هر نیازی را در لایه Access برطرف میکردند. دلیل اصلی محبوبیت آنها در ایران، فراوانی قطعات، آشنایی تمام ادمینهای شبکه با دستورات آن و البته قیمت مناسب نسبت به کارایی بود. مدلهایی مانند WS-C2960X-24TS-L هنوز هم در بسیاری از پیشفاکتورها دیده میشوند.
زنگ خطر: مفهوم EOL و بازار کالاهای «ریمارک»
سیسکو اعلام کرده است که سری ۲۹۶۰ به پایان عمر خود (End of Life) رسیده است. این موضوع دو پیامد جدی دارد:
- توقف آپدیت امنیتی: حفرههای امنیتی جدیدی که کشف شوند، دیگر در این سری پچ (Patch) نخواهند شد. این برای سازمانهای حساس یعنی «ریسک امنیتی بالا».
- هجوم کالاهای تقلبی: از آنجا که تولید کارخانهای متوقف شده، اکثر سوییچهای ۲۹۶۰ که امروزه به عنوان «نو» (New) در بازار فروخته میشوند، در واقع دستگاههای دستدوم رنگشده (Refurbished) یا ریمارک (Remark) هستند که در بستهبندی جدید و با برچسبهای تقلبی عرضه میشوند. تشخیص این کالاها حتی برای متخصصین هم دشوار است.
معرفی Catalyst 9200؛ جهش به عصر دیجیتال
سیسکو برای پر کردن جای خالی ۲۹۶۰، سری Catalyst 9200 را معرفی کرد. این سری بخشی از خانواده Catalyst 9000 است که برای شبکههای مبتنی بر قصد (Intent-Based Networking) طراحی شدهاند. برخلاف ۲۹۶۰ که سختافزاری ثابت داشت، سری ۹۲۰۰ از سیستمعامل مدرن IOS XE و چیپهای قابل برنامهریزی UADP استفاده میکند که دسترسی به قابلیتهای اتوماسیون و ابری را ممکن میسازد.
جدول مقایسه فنی: نبرد 2960-X با 9200
در جدول زیر تفاوتهای تکنیکال این دو نسل را مشاهده میکنید:
| ویژگی | Cisco 2960-X (Legacy) | Cisco 9200 (Modern) |
|---|---|---|
| سیستم عامل | Classic IOS | Cisco IOS XE (ماژولار و باز) |
| سرعت Uplink | 1G / 10G (SFP+) | 1G / 10G / 25G (ماژولار) |
| قابلیت Stacking | FlexStack-Plus (۸۰ گیگابیت) | StackWise-160 (۱۶۰ گیگابیت) |
| منبع تغذیه (پاور) | یک پاور ثابت + (پاور کمکی اکسترنال) | دو پاور ماژولار داخلی (Full Redundancy) |
| امنیت | TrustSec پایه | MACsec 128-bit و Encrypted Traffic Analytics |
سه دلیل استراتژیک برای مهاجرت به نسل ۹
چرا سازمانها به سمت سری ۹۲۰۰ حرکت میکنند؟
- پایداری سختافزاری (Redundancy): در مدلهای ۹۲۰۰، شما میتوانید دو پاور و دو فن داشته باشید. اگر یکی بسوزد، دستگاه خاموش نمیشود. این قابلیت در ۲۹۶۰ وجود نداشت (پاور ثابت بود).
- امنیت غیرقابل نفوذ: چیپهای امنیتی جدید (TUDI) جلوی دستکاری فریمور و سختافزار را میگیرند. همچنین قابلیت رمزنگاری لینکها (MACsec) امنیت دادهها را در لایه فیزیکی تضمین میکند.
- آیندهنگری (Programmability): پشتیبانی از APIهای باز و پلتفرم Cisco DNA Center، امکان مدیریت خودکار و هوشمند شبکه را فراهم میکند.
تحلیل اقتصادی: آیا خرید ۲۹۶۰ استوک هنوز منطقی است؟
علیرغم برتری مطلق ۹۲۰۰، قیمت بالای آن (به خصوص با نرخ ارز فعلی) چالشی جدی است.
چه زمانی ۲۹۶۰ بخریم؟ اگر بودجه محدودی دارید و شبکه شما حساسیت امنیتی فوقالعادهای ندارد (مثلاً شبکه دوربین مداربسته یک ساختمان مسکونی)، خرید سیسکو ۲۹۶۰ استوک (Used) با شرط تست و گارانتی تعویض، همچنان اقتصادیترین گزینه است. اما آگاه باشید که دارید تکنولوژی ۱۰ سال پیش را میخرید.
سوالات متداول
۱. تفاوت مدل 9200 با 9200L چیست؟
مدل 9200L (Lite) نسخه اقتصادیتر است که ماژولهای آپلینک آن ثابت (Fixed) هستند و پهنای باند استک کمتری دارد. این مدل دقیقترین جایگزین برای ۲۹۶۰ است.
2. آیا دستورات کانفیگ در سری ۹۲۰۰ تغییر کرده است؟
خیر، خوشبختانه ۹۵٪ دستورات همان CLI آشنای سیسکو هستند و مهندسین شبکه برای کار با سری جدید نیاز به یادگیری مجدد ندارند.
۳. آیا میتوانم ۲۹۶۰ و ۹۲۰۰ را با هم استک کنم؟
خیر، معماری سختافزاری و پروتکل استک این دو سری کاملاً متفاوت است و امکان ترکیب آنها در یک استک وجود ندارد.
سخن پایانی
چرخه حیات تکنولوژی بیرحم است. سیسکو ۲۹۶۰ اسطورهای بود که بازنشسته شد. اصرار بر خرید مدلهای “نو” این سری در بازار فعلی، ریسک خرید کالای تقلبی و ریمارک را به شدت افزایش میدهد. توصیه کارشناسان این است: اگر بودجه کافی دارید، برای تضمین امنیت و پایداری ۱۰ سال آینده، به سراغ سری Catalyst 9200 بروید. اما اگر محدودیت بودجه دارید، خرید ۲۹۶۰ استوک از منابع معتبر را با پذیرش ریسکهای عدم پشتیبانی امنیتی انجام دهید. برای بررسی دقیق مشخصات فنی و پارت نامبرهای سیسکو، میتوانید از دیتابیس فنی آلفاتک استفاده کنید.

