توسط : «ما که یک مودم ADSL داریم، چرا باید هزینه اضافه کنیم و روتر بخریم؟» این جملهای است که بارها از زبان مدیران شرکتهای در حال توسعه شنیده میشود. در مصارف خانگی، مرز بین مودم و روتر از بین رفته است، چرا که دستگاههایی که میخریم در واقع «مودم-روتر»های ترکیبی (All-in-One) هستند. اما در محیطهای تجاری و سازمانی، داستان کاملاً متفاوت است. تکیه کردن به یک مودم خانگی برای مدیریت شبکه یک شرکت ۱۰ نفره، مانند تلاش برای حمل بار کامیون با یک خودروی سواری است؛ شاید حرکت کند، اما دیر یا زود زیر فشار خرد خواهد شد. رسانه آلفاتک در این مقاله، تفاوتهای فنی و ساختاری این دو دستگاه را باز میکند تا بدانید چرا امنیت و پایداری کسبوکار شما به یک «روتر واقعی» وابسته است.
فهرست مطالب
- مودم چیست؟ مترجم زبان آنالوگ به دیجیتال
- روتر چیست؟ پلیس راهنمایی و رانندگی شبکه
- چرا مودمهای خانگی در شرکتها «کم میآورند»؟ (مشکل هنگ کردن)
- جدول مقایسه فنی: مودم معمولی در برابر روتر سازمانی
- قابلیتهایی که فقط با روتر دارید (VPN, Load Balance)
- چه زمانی باید مودم را بریج (Bridge) کنیم؟
- سوالات متداول
- سخن پایانی
مودم چیست؟ مترجم زبان آنالوگ به دیجیتال
واژه Modem مخفف Modulator-Demodulator است. وظیفه اصلی و تنها وظیفه ذاتی مودم، تبدیل سیگنال فیزیکی است. سیم تلفن یا فیبر نوری، سیگنالهای خاص خود را دارند که کارت شبکه کامپیوتر آن را نمیفهمد. مودم این سیگنالهای فیزیکی را دریافت کرده و به کدهای دیجیتال (صفر و یک) استاندارد شبکه تبدیل میکند. پس مودم صرفاً یک «دروازه ورود» اینترنت به ساختمان است، نه مدیر ترافیک شبکه.
روتر چیست؟ پلیس راهنمایی و رانندگی شبکه
روتر (Router) یا مسیریاب، دستگاهی است که بستههای دیتا را بین شبکههای مختلف (مثلاً شبکه داخلی شما و اینترنت جهانی) هدایت میکند. روتر تصمیم میگیرد که ایمیل شما از کدام مسیر برود، کدام کاربر حق دسترسی به کدام سایت را دارد و امنیت شبکه چگونه تامین شود. روترهای حرفهای (مثل سیسکو یا میکروتیک) دارای پردازنده (CPU) و رم قدرتمندی هستند تا بتوانند هزاران درخواست را همزمان پردازش و فیلتر کنند.
چرا مودمهای خانگی در شرکتها «کم میآورند»؟ (مشکل هنگ کردن)
شاید تجربه کرده باشید که وقتی ۱۰ نفر همزمان در شرکت به اینترنت وصل میشوند، مودم داغ میکند و باید آن را خاموش و روشن کنید تا دوباره کار کند. دلیل فنی این موضوع محدودیت حافظه در جدول NAT (NAT Table) است.
مودمهای خانگی (SOHO) پردازنده ضعیفی دارند و نهایتاً میتوانند ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ کانکشن همزمان (Session) را مدیریت کنند. در یک شرکت، باز کردن چند صفحه وب توسط ۱۰ کارمند میتواند به راحتی این ظرفیت را پر کند و پردازنده ضعیف مودم زیر بار ترافیک قفل (Crash) کند.
جدول مقایسه فنی: مودم معمولی در برابر روتر سازمانی
تفاوت بین یک ابزار خانگی و یک ابزار مهندسی را در جدول زیر ببینید:
| ویژگی | مودم-روتر خانگی (SOHO) | روتر سازمانی (Enterprise) |
|---|---|---|
| تحمل بار کاربر | ۵ تا ۱۵ کاربر همزمان | ۵۰ تا +۱۰۰۰ کاربر (بسته به مدل) |
| امنیت (Firewall) | بسیار ابتدایی (SPI ساده) | پیشرفته (جلوگیری از DDoS، فیلترینگ لایه ۷) |
| مدیریت پهنای باند | ندارد (یا بسیار ضعیف) | دقیق (کنترل سرعت دانلود هر کاربر) |
| VPN Server | معمولاً ندارد | پشتیبانی از انواع تونلهای امن برای دورکاری |
| پایداری (Uptime) | نیاز به ریستارت هفتگی/ماهانه | کارکرد مداوم برای سالها بدون خاموشی |
قابلیتهایی که فقط با روتر دارید (VPN, Load Balance)
خرید روتر مستقل، درهای جدیدی را به روی مدیریت کسبوکارتان باز میکند:
- تجمیع اینترنت (Load Balancing): میتوانید دو خط اینترنت مختلف (مثلاً ADSL و TD-LTE) را همزمان به روتر وصل کنید. اگر یکی قطع شد، دیگری خودکار جایگزین میشود (Failover) یا سرعت هر دو با هم ترکیب میشود تا اینترنت شرکت هرگز قطع نشود.
- اتصال امن دورکارها (VPN): کارمندان میتوانند از خانه به صورت امن به فایلهای سرور و نرمافزار حسابداری شرکت دسترسی داشته باشند.
- لاگگیری و نظارت (Monitoring): میتوانید ببینید کدام کارمند بیشترین مصرف اینترنت را دارد یا در ساعات کاری به چه سایتهایی سر زده است.
چه زمانی باید مودم را بریج (Bridge) کنیم؟
وقتی روتر حرفهای میخرید، مودم دیگر نباید کار «مسیریابی» انجام دهد. در این سناریو، مودم را در حالت Bridge تنظیم میکنیم. در این وضعیت، مودم فقط وظیفه تبدیل سیگنال سیم تلفن به کابل شبکه را دارد و عملاً به یک «مبدل ساده» تبدیل میشود. تمام وظایف سنگین (مثل زدن یوزر/پسورد اینترنت، NAT و DHCP) بر عهده روتر قدرتمند شما خواهد بود که توانایی پردازش آن را دارد.
سوالات متداول
۱. آیا روتر وایفای هم دارد؟
روترهای سازمانی رده بالا (مثل سیسکو ISR) معمولاً وایفای ندارند و باید در کنار آنها از دستگاهی به نام اکسس پوینت (Access Point) برای پخش وایرلس استفاده کنید. البته مدلهای روتر وایرلسدار (مثل سری هپ میکروتیک) برای شرکتهای کوچکتر وجود دارد.
۲. آیا خرید روتر سرعت اینترنت را بیشتر میکند؟
روتر نمیتواند پهنای باندی که ISP به شما میدهد را افزایش دهد، اما با مدیریت صحیح پهنای باند (Bandwidth Management) و جلوگیری از هدررفت ترافیک توسط کاربران پرمصرف، «کیفیت» و «سرعت تجربه شده» توسط دیگران را به شدت بهبود میبخشد.
۳. برای یک دفتر ۲۰ نفره چه روتری پیشنهاد میشود؟
برای این مقیاس، روترهای سری MikroTik hEX یا RB2011 و یا مدلهای سری RB4011 گزینههایی بسیار مقرونبهصرفه و کارآمد هستند که تمام نیازهای مدیریتی را پوشش میدهند.
سخن پایانی
استفاده از مودم خانگی برای شبکه شرکت، شاید در کوتاهمدت باعث صرفهجویی اندکی شود، اما هزینههای پنهان ناشی از قطعی مکرر اینترنت، عدم امنیت دادهها و کاهش بهرهوری پرسنل، بسیار بیشتر از قیمت یک روتر خواهد بود. روتر حرفهای، بیمهنامه پایداری ارتباطات سازمان شماست. اگر قصد دارید شبکه خود را از حالت آماتور به سطح سازمانی ارتقا دهید، مطالعه بررسیهای تخصصی مدلهای مختلف روتر در وبسایت آلفاتک میتواند راهنمای مناسبی برای شما باشد.
