مایکروسافت: قطعی سرورهای Xbox نباید دیسکهای فیزیکی را از کار میانداخت؛ آپدیت رفع باگ در راه است
کنسولهای Xbox اخیراً دچار یک قطعی سراسری شدند که در جریان آن، کاربران حتی نمیتوانستند بازیهای فیزیکی خود را که باید به صورت آفلاین اجرا میشدند، تجربه کنند. این سرویس در کمتر از یک روز به حالت عادی بازگشت، اما این اتفاق در شرایطی که نگرانیها درباره آینده رسانههای فیزیکی به شدت بالا گرفته است، موجی از انتقادات را به همراه داشت. با این حال، مایکروسافت خیلی زود برای کنترل این بحران رسانهای وارد عمل شد و به رسانه The Verge اعلام کرد که دیسکها از همان ابتدا نباید تحت تاثیر این قطعی قرار میگرفتند.
- اعتراف مایکروسافت: تایید رسمی مبنی بر اینکه از کار افتادن دیسکهای فیزیکی صرفاً یک خطای سیستمی بوده است.
- مشکل DRM: اختلال در سیستم بررسی لایسنس مانع از اجرای آفلاین بازیها در زمان قطعی سرور شد.
- علت قطعی: از دسترس خارج شدن یکی از ارائهدهندگان سرویس خارجی به مدت ۱۶ ساعت.
- اقدام بعدی: مایکروسافت در حال آمادهسازی یک آپدیت نرمافزاری برای جلوگیری از تکرار این باگ است.
سیستم بررسی لایسنس و نقص فنی در تایید آفلاین
اسکات ون ولیت، مدیر ارشد فناوری مایکروسافت، در این باره گفت: «بررسی لایسنس دیسکها به هیچ وجه نباید مانع دسترسی بازیکنان به بازیهایشان شود و معماری سیستم ما نیز بر همین اساس طراحی شده است.» او تایید کرد که دیسکها فرآیند بررسی لایسنس را طی میکنند. این سیستم مشخص میکند که کاربر به چه محتوایی حق دسترسی دارد؛ حتی زمانی که آفلاین است، زیرا این اطلاعات مستقیماً روی خود کنسول ذخیره میشوند. ون ولیت توضیح داد که تیم فنی متوجه یک باگ شده است که در زمان قطعی سرورها، مانع از خواندن صحیح این لایسنسهای ذخیرهشده توسط کنسول میشد.
شکست سیستم Smart Delivery در اجرای دیسکها
کنسولهای Xbox برای توزیع بازیها از سیستم Smart Delivery استفاده میکنند که به صورت خودکار بهترین نسخه از یک بازی را بر اساس سختافزار شما نصب میکند. این سیستم یک حالت جایگزین دارد که به توسعهدهندگان اجازه میدهد به جای وابسته کردن اجرای بازی به دانلود دیجیتالی لایسنس، تمام فایلهای اجرایی را مستقیماً روی دیسک قرار دهند. در این حالت، وقتی دیسک را وارد کنسول میکنید، هیچ نیازی به اتصال اینترنت نیست و بازی باید بلافاصله اجرا شود. اما دقیقاً همین فرآیند بود که در جریان قطعی اخیر با شکست مواجه شد.
ریشه قطعی ۱۶ ساعته شبکه Xbox
این قطعی سراسری روی همه چیز تاثیر گذاشت؛ از ورود به حساب کاربری و اجرای برنامهها گرفته تا بخش چندنفره آنلاین و البته مشکل عجیب اجرا نشدن دیسکها. ریشه این بحران به قطعی ناگهانی سرورهای یکی از ارائهدهندگان خدمات خارجی برمیگردد که به مدت ۱۶ ساعت از دسترس خارج شد. شبکه Xbox برای تایید لایسنسها به این ارائهدهنده خارجی وابسته بود، بنابراین وقتی کنسول نمیتوانست به آن سرورها متصل شود، به سادگی دسترسی بازیکنان را به بازی مسدود میکرد. در واقع سیستم به جای اینکه در زمان قطعی شبکه اجازه دسترسی به دیسکها را بدهد، به اشتباه در حالت قفل کامل قرار گرفت.
سایه سنگین قفلهای نرمافزاری بر سر رسانههای فیزیکی
اگر کمی با دنیای تکنولوژی آشنا باشید، این اتفاق برایتان کاملاً آشنا به نظر میرسد؛ چرا که سیستمهای مدیریت حقوق دیجیتال یا همان DRM سالهاست که به بخشی جداییناپذیر از صنعت بازی تبدیل شدهاند. پیش از این، چنین محدودیتهایی فقط مختص نسخههای دیجیتالی بود، اما حالا مشخص شده که دیسکهای فیزیکی نیز به همان مشکلات دچار شدهاند. محدودیت ۱۰۰ گیگابایتی دیسکهای Blu-ray یک چالش واقعی برای بازیهای حجیم امروزی است، اما به ندرت عامل اصلی چنین اتفاقاتی محسوب میشود. مایکروسافت اعلام کرده که در حال کار روی یک آپدیت نرمافزاری برای حل این مشکل است، اما هنوز زمانبندی دقیقی برای انتشار آن ارائه نکرده است.
آینده مبهم دیسکها در پلتفرمهای رقیب
پیش از این، سونی نیز با انتقادات مشابهی مواجه شده بود؛ زمانی که شایعه شد کنسولهای PlayStation 5 و 4 به اتصال آنلاین اجباری در هر ۳۰ روز نیاز دارند، ادعایی که البته بعداً تکذیب شد. در سال ۲۰۲۴، پلتفرم Steam نیز به دلیل ابهامات موجود در قوانین لایسنسهای دائمی زیر تیغ انتقادات رفت، که نشان میدهد حتی شرکت محبوبی مثل Valve نیز از این بحران در امان نیست. حالا که گزارشها از پایان عمر دیسکهای فیزیکی PlayStation تا سال ۲۰۲۸ خبر میدهند، نگرانیها درباره مفهوم مالکیت در عصر تکنولوژی هر روز بیشتر میشود.
تحلیل اختصاصی آلفاتک: توهم مالکیت در عصر دیجیتال
اتفاقی که برای شبکه Xbox افتاد، بار دیگر یک واقعیت تلخ را به گیمرها یادآوری کرد: در عصر حاضر، خرید دیسک فیزیکی دیگر به معنای “مالکیت مطلق” یک بازی نیست. در گذشته، تمام کدهای بازی درون دیسک قرار داشت و کنسول بدون هیچ وابستگی خارجی آن را اجرا میکرد. اما امروز، دیسکهای فیزیکی در بسیاری از مواقع صرفاً نقش یک “کلید فعالسازی” را بازی میکنند که به سرورهای DRM متصل میشوند.
با وجود اینکه مایکروسافت این اتفاق را یک باگ اعلام کرده است، اما همین وابستگی شدید کنسولها به سرورهای تایید لایسنس نشان میدهد که اگر روزی شرکتی تصمیم بگیرد سرورهای پشتیبانی یک کنسول قدیمی را برای همیشه خاموش کند، هزاران دیسک فیزیکی در سراسر جهان عملاً به قطعات پلاستیکی بیمصرفی تبدیل خواهند شد. صنعت بازی به سرعت در حال حرکت به سمت آیندهای تمامدیجیتال است و دیسکها آخرین سنگر گیمرها برای حفظ مالکیت بازیهایشان محسوب میشوند.
