رونمایی از نخستین دستیار هوش مصنوعی بانکی ایران؛ تحول خدمات ۱۴۰۵
شرکت آدان؛ پیشگام توسعه مدلهای زبانی بزرگ
شرکت هوش مصنوعی آدان فعالیت خود را در مرکز رشد پارک علم و فناوری دانشگاه تهران آغاز کرد. این مجموعه تحت مدیریت متخصصان برجسته، بر توسعه مدلهای هوش مصنوعی متمرکز است. مدیرعامل این شرکت از پیشگامان عرصه مدلهای زبانی بزرگ در سطح ملی محسوب میشود. در نتیجه، این شرکت توانست زیرساختهای لازم را برای بومیسازی فناوریهای نوین فراهم کند.
«این شرکت در ابتدا بر توسعه مدلهای هوش مصنوعی و مدلهای زبانی بزرگ متمرکز بوده و از پیشگامان این عرصه در کشور محسوب میشود.»
فعالیتهای آموزشی این تیم در دانشگاه، پشتوانه علمی قدرتمندی برای محصولات آنها ایجاد کرد. علاوه بر این، تمرکز اصلی آدان بر کاربردی کردن هوش مصنوعی در صنایع استراتژیک قرار دارد. متخصصان این شرکت از ابتدا به دنبال حل چالشهای پردازش متن در زبان فارسی بودند. بنابراین، آنها مدلهایی را توسعه دادند که ساختارهای پیچیده زبانی را به خوبی درک میکنند. این رویکرد علمی باعث شد تا محصولات آدان دقت بالایی در تحلیل دادههای متنی داشته باشند.
قابلیتهای عملیاتی هوش مصنوعی بانکی در همراه بانک
دستیار هوشمند جدید اکنون در یکی از بانکهای پیشرو کشور در دسترس عموم قرار دارد. این سامانه به عنوان یک همراه بانک هوشمند، تجربه کاربری را به کلی دگرگون میکند. کاربران با استفاده از این دستیار میتوانند درخواست وام خود را به صورت صوتی یا متنی ثبت نمایند. همچنین، انجام عملیات انتقال وجه از طریق گفتگو با هوش مصنوعی امکانپذیر است. این سیستم پاسخگویی به سوالات بانکی را در کمترین زمان ممکن انجام میدهد.
هشام فیلی، مدیرعامل آدان، درباره این محصول میگوید:
«این محصول یک دستیار هوش مصنوعی با قابلیت انجام عملیات بانکی از جمله درخواست وام، انتقال وجه و پاسخگویی به سوالات بانکی است.»
بنابراین، نیاز به مراجعه حضوری به شعب برای بسیاری از خدمات پایه حذف میگردد. دستیار آدان توانایی درک نیت کاربر را در گفتگوهای غیررسمی دارد. در نتیجه، افراد با هر سطح از دانش فنی میتوانند از خدمات هوش مصنوعی بانکی بهرهمند شوند. این سامانه با امنیت بسیار بالایی طراحی شده است تا از دادههای مالی کاربران محافظت کند.
مهندسی مدل زبانی بزرگ برای سیستمهای مالی
قلب تپنده این دستیار هوشمند، یک مدل زبانی بزرگ (LLM) است که به طور خاص آموزش دید. مهندسان آدان این مدل را با دادههای تخصصی حوزه مالی و بانکی ایران بهینهسازی کردند. مدیرعامل شرکت آدان تایید کرد:
«این سامانه از یک مدل زبانی بزرگ مبتنی بر هوش مصنوعی بهره میبرد که به طور خاص برای حوزه بانکی طراحی شده است.»
در نتیجه، هوش مصنوعی با اصطلاحات حقوقی و بخشنامههای بانکی کاملاً آشنا است. این ویژگی باعث میشود که پاسخهای ارائه شده توسط سیستم از دقت بسیار بالایی برخوردار باشند. بنابراین، احتمال بروز خطا در ارائه اطلاعات بانکی به حداقل ممکن میرسد. این مدل بومی، برتری محسوسی نسبت به نمونههای عمومی خارجی در درک قوانین داخلی دارد. از سوی دیگر، زیرساخت محاسباتی این مدل در داخل کشور میزبانی میشود.
تحول در مدیریت بخشنامهها با دستیار هوشمند کارکنان
شرکت آدان علاوه بر خدمات مشتریان، دستیار هوشمندی را برای کارکنان بانک توسعه داد. این ابزار به عنوان یک مشاور آنلاین در کنار کارمندان شعب و ستاد فعالیت میکند. مدیرعامل آدان در خصوص کاربرد این سامانه توضیح داد:
«این دستیار، به عنوان مشاور کارکنان در زمینه اطلاعیهها، بخشنامهها و قوانین داخلی سازمان عمل میکند و قابلیت گسترش و استفاده در سایر سازمانها را نیز دارد.»
در نتیجه، سرعت خدماترسانی در شعب به شکل چشمگیری افزایش مییابد. این فناوری خطاهای ناشی از تفسیر اشتباه قوانین را به شدت کاهش میدهد. در بخش شبکه و دیتاسنتر، مدیریت دانش سازمانی از طریق LLM یک ضرورت است. دستیار آدان میتواند هزاران صفحه سند را در ثانیه پیمایش کند تا دقیقترین بند قانونی را بیابد. بنابراین، زمان صرف شده برای جستجو در بایگانیهای سنتی حذف میگردد.
تاثیر هوش مصنوعی بانکی بر ارتقای خدمات ملی
توسعه فناوریهای بومی هوش مصنوعی تاثیر مستقیمی بر رفاه اجتماعی دارد. نخستین دستیار بانکی ایران تنها شروع یک مسیر طولانی در سطح ملی است. با گسترش این فناوری، دسترسی به خدمات عمومی عادلانهتر و سریعتر میگردد. هوش مصنوعی بانکی میتواند نابرابریهای ناشی از کمبود نیروی انسانی متخصص را جبران کند. در نتیجه، هر شهروند در هر نقطه از کشور به یک مشاور بانکی خبره دسترسی خواهد داشت. این موضوع باعث افزایش اعتماد عمومی به سیستمهای دیجیتال کشور میشود.
علاوه بر این، بومیسازی این فناوری مانع از خروج دادههای حساس به خارج از مرزها میشود. استقلال در حوزه هوش مصنوعی، امنیت ملی را در فضای سایبری تقویت مینماید. شرکتهای دانشبنیانی مثل آدان، موتور محرک اقتصاد دیجیتال در کشور هستند. بنابراین، حمایت از این مجموعهها به معنای تضمین آینده هوشمند ایران است. ارتقای خدمات ملی از طریق هوش مصنوعی، هزینههای جاری دولت را نیز به شدت کاهش میدهد.
چشمانداز گسترش مدلهای زبانی در سازمانهای کشور
موفقیت در بخش بانکی، راه را برای ورود هوش مصنوعی به سایر حوزهها هموار کرد. هشام فیلی در پایان گفتگو ابراز امیدواری کرد:
«امیدواریم با توسعه این فناوریها، بتوان خدمات بهتری را در سطح ملی ارائه کرد.»
مدلهای زبانی بزرگ میتوانند در بخشهای پزشکی، قضایی و آموزشی تحول ایجاد کنند. هر سازمانی که با حجم بالایی از بخشنامهها روبرو است، به این دستیاران نیاز دارد. بنابراین، ما بهزودی شاهد تولد دستیارهای هوشمند در وزارتخانهها خواهیم بود. این گسترش، شفافیت و سرعت را در بروکراسی اداری کشور حاکم مینماید. از سوی دیگر، پتانسیل صادرات این فناوری به کشورهای منطقه نیز وجود دارد.
سوالات متداول (FAQ)
۱. هوش مصنوعی بانکی آدان چه عملیاتی انجام میدهد؟این سامانه عملیاتی نظیر انتقال وجه، ثبت درخواست وام و پاسخ به سوالات حقوقی و بانکی را مدیریت میکند.
۲. آیا این دستیار هوشمند برای تمام بانکها در دسترس است؟در حال حاضر این سرویس در یکی از بانکهای کشور فعال است، اما قابلیت پیادهسازی در سایر بانکها را نیز دارد.
۳. مزیت مدل زبانی بومی آدان نسبت به نمونههای خارجی چیست؟این مدل به طور خاص با بخشنامهها و قوانین داخلی ایران آموزش دیده و درک دقیقتری از زبان فارسی تخصصی دارد.
تحلیل اختصاصی آلفاتک
رونمایی از دستیار هوشمند بانکی توسط شرکت آدان، پایان عصر بانکداری سنتی را نوید میدهد. تحلیل ما در آلفاتک نشان میدهد که تکیه بر هوش مصنوعی بانکی بومی، تنها راه حفظ حاکمیت دادهها است. بانکهایی که زودتر به این فناوری مجهز شوند، هزینه عملیاتی خود را کاهش و رضایت مشتری را افزایش میدهند. بنابراین، این دستاورد یک زیرساخت استراتژیک برای اقتصاد دیجیتال است. ما پیشنهاد میکنیم سایر نهادهای مالی نیز فرآیند هوشمندسازی خود را تسریع کنند. آینده متعلق به سازمانهایی است که هوش مصنوعی را در قلب خدمات خود جای دادهاند.


