تسلط کامل HPE بر بازار ابرکامپیوترها: ۶ مدل از ۱۰ سیستم برتر جهان ساخت این شرکت است
- رتبههای برتر TOP500: در لیست ژوئن ۲۰۲۶، شرکت HPE موفق شد ۶ جایگاه از ۱۰ ابرکامپیوتر قدرتمند جهان را به خود اختصاص دهد.
- پردازش اگزاسکیل: ۳ مورد از ۵ سیستم تایید شده در سطح «اگزاسکیل» (Exascale) در سراسر جهان، توسط این شرکت ساخته شدهاند.
- قهرمان هوش مصنوعی: سیستمهای HPE سه رتبه برتر بنچمارک HPL-MxP (ترکیب هوش مصنوعی و پردازش سنتی) را از آن خود کردند.
- کممصرف و سبز: ۴ سیستم ساخت این شرکت در لیست ۱۰ ابرکامپیوتر برتر جهان با بیشترین بهرهوری انرژی (Green500) قرار گرفتند.
شرکت HPE (Hewlett Packard Enterprise) با تولید ابرکامپیوترهای بینظیر، همچنان به مشتریان خود کمک میکند تا مرزهای پردازشهای فوقسریع (HPC) را جابجا کنند. در جدیدترین لیست TOP500 که در ژوئن ۲۰۲۶ منتشر شد، سیستمهای ساخت HPE توانستند ۶ جایگاه از ۱۰ رتبه اول جهان را فتح کنند. مجموع قدرت پردازشی این سیستمها به بیش از ۱۱.۴ اگزافلاپس میرسد.
برای دستیابی به چنین عملکرد خیرهکنندهای، HPE به طور پیوسته در حال توسعه راهکارهای پیشرفتهای است که برای عصر ترکیب هوش مصنوعی (AI)، پردازشهای سنتی و رایانش کوانتومی طراحی شدهاند. این شرکت همچنین نرمافزارهای برنامهنویسی جدیدی معرفی کرده که برای اولین بار با سرورهای استاندارد سری ProLiant نیز سازگار هستند.
برترین ابرکامپیوترهای HPE در لیست TOP500
لیست TOP500 به عنوان معتبرترین مرجع رتبهبندی ابرکامپیوترهای جهان، امسال شاهد حضور قدرتمند سیستمهای HPE بود. در ادامه نگاهی به مهمترین این سیستمها میاندازیم:
رتبه ۲ – ابرکامپیوتر El Capitan
این غول پردازشی با قدرت ۱.۸۰۹ اگزافلاپس، متعلق به آزمایشگاه ملی لارنس لیورمور (LLNL) است و دومین ابرکامپیوتر سریع جهان محسوب میشود. El Capitan در بنچمارک ترکیبی هوش مصنوعی (HPL-MxP) رتبه اول را کسب کرده است. این سیستم بر پایه پردازندههای AMD ساخته شده و در شبیهسازیهای فوقپیشرفته، توسعه الگوریتمهای کوانتومی و مدلسازیهای انرژی کاربرد دارد.
رتبه ۳ – ابرکامپیوتر Frontier
سیستم Frontier که برای آزمایشگاه ملی اوک ریج (ORNL) ساخته شده، با عملکرد ۱.۳۵۳ اگزافلاپس در جایگاه سوم قرار دارد. این سیستم که در سال ۲۰۲۲ به عنوان اولین ابرکامپیوتر اگزاسکیل جهان معرفی شد، همچنان نقش مهمی در توسعه مدلهای هوش مصنوعی برای انرژی هستهای و هوانوردی ایفا میکند.
رتبه ۴ – ابرکامپیوتر Aurora
این ابرکامپیوتر که بر پایه پردازندههای اینتل ساخته شده و در اختیار آزمایشگاه ملی آرگون است، با قدرت ۱.۰۱۲ اگزافلاپس رتبه چهارم را در اختیار دارد. دانشمندان از این سیستم برای درک بهتر انرژی تاریک و یافتن راههای استفاده از انرژی همجوشی (Fusion) بهره میبرند.
رتبه ۶ – ابرکامپیوتر HPC7
ابرکامپیوتر HPC7 متعلق به شرکت بزرگ انرژی Eni است و با قدرت ۵۷۱.۵ پتافلاپس به تازگی وارد این لیست شده است. این دستگاه قدرتمندترین سیستم تجاری/صنعتی در جهان است که برای بهینهسازی عملیات استخراج، مطالعه ذخیرهسازی دیاکسید کربن و توسعه باتریهای نسل جدید استفاده میشود.
رتبههای ۸ و ۱۰ – سیستمهای HPC6 و Alps
رتبه هشتم در اختیار ابرکامپیوتر HPC6 (باز هم متعلق به شرکت Eni) با ظرفیت ۴۷۷.۹ پتافلاپس است. در جایگاه دهم نیز سیستم Alps با قدرت ۴۳۴.۹ پتافلاپس قرار دارد که زیرساخت اصلی تحقیقات علمی و هوش مصنوعی در کشور سوئیس را تامین میکند.
نوآوری در خنککنندهها؛ پیشتازی در لیست Green500
علاوه بر قدرت خالص، شرکت HPE در زمینه بهینهسازی مصرف انرژی نیز پیشگام است. این شرکت با استفاده از معماری خنککننده مایع مستقیم (Direct Liquid-Cooling) و سیستمهای کاملاً بدون فن، رکوردهای جدیدی در زمینه پایداری محیطزیست ثبت کرده است. ۴ سیستم برتر این شرکت در لیست سبزترینها عبارتند از:
- Isambard-AI (رتبه ۴): زیرساخت اصلی هوش مصنوعی دولت بریتانیا که مصرف انرژی برای خنکسازی را تا ۹۰ درصد کاهش داده است.
- SSC-24 Energy Module (رتبه ۷): بهینهترین سیستم متعلق به یک شرکت تجاری که برای سامسونگ ساخته شده است.
- Helios GPU (رتبه ۸): سریعترین و بهینهترین ابرکامپیوتر کشور لهستان.
- Portage (رتبه ۱۰): سیستم اختصاصی HPE برای ارزیابی عملکرد و مصرف هوش مصنوعی در پروژههای مشتریان.
معرفی DAEDALUS؛ سریعترین ابرکامپیوتر تاریخ یونان
در لیست اخیر، ابرکامپیوتر DAEDALUS که برای زیرساختهای ملی تحقیقات و فناوری یونان ساخته شده، برای اولین بار وارد رتبهبندی شد. این سیستم با عملکرد ۸۵.۶۹ پتافلاپس در رتبه ۳۱ جهان قرار گرفت که یک نقطه عطف تاریخی برای یونان است. این ابرکامپیوتر که هسته اصلی «کارخانه هوش مصنوعی فاروس» است، با استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر کار میکند و در لیست Green500 نیز رتبه عالی ۲۳ را کسب کرده است.
تحلیل اختصاصی آلفاتک: چرا پردازش اگزاسکیل برای هوش مصنوعی حیاتی است؟
با ورود به سال ۲۰۲۶، تعریف ما از «ابرکامپیوتر» کاملاً تغییر کرده است. در گذشته، این سیستمها صرفاً برای شبیهسازیهای فیزیک و هواشناسی استفاده میشدند. اما امروز، آموزش مدلهای زبانی بسیار بزرگ (LLMs) و شبیهسازیهای مولکولی برای کشف دارو، نیازمند قدرتی فراتر از تصور است.
دستیابی به قدرت «اگزاسکیل» (یعنی انجام یک کوینتیلیون یا یک میلیارد میلیارد محاسبه در ثانیه) باعث شده تا پروژههای هوش مصنوعی که در گذشته ماهها طول میکشیدند، اکنون در عرض چند روز تکمیل شوند. تسلط HPE بر این بازار، به همراه استفاده از خنککنندههای مایع بدون فن، نشان میدهد که آینده دیتاسنترهای هوش مصنوعی نه تنها بسیار سریعتر، بلکه باید بسیار بیصداتر و کممصرفتر از امروز باشد. حرکت کشورهایی مانند یونان و سوئیس به سمت داشتن ابرکامپیوترهای اختصاصی، تاییدکننده اهمیت استراتژیک مفهومی به نام «هوش مصنوعی حاکمیتی» (Sovereign AI) برای دولتهاست.
