نصب ۱۱ فن و یک خنککننده مایع روی گرافیک RTX 3080؛ کاهش ۳۰ درجهای دما با صدای موتور جت!
بستن ۱۱ فن قدرتمند و یک خنککننده مایع (AiO) ۳۶۰ میلیمتری به کارت گرافیک RTX 3080 شاید دیوانهوار به نظر برسد، اما وقتی متوجه کاهش ۳۰ درجهای دمای آن شوید، شگفتزده خواهید شد. با این حال، نتیجه نهایی این آزمایش عجیب نشان داد که با وجود صدای کرکنندهای شبیه به موتور جت، عملکرد این کارت گرافیک در بازیها کمتر از ۵ فریم افزایش یافت.
- کاهش دمای خیرهکننده: استفاده از ۱۱ فن و یک خنککننده آبی، دمای کارت گرافیک را تا ۴۱ درجه سانتیگراد پایین آورد.
- افزایش عملکرد ناچیز: با وجود این فضای حرارتی عالی و حتی انجام اورکلاک، سرعت بازیها تنها حدود ۵ فریم بر ثانیه بیشتر شد.
- پیکربندی عجیب: استفاده از چسب برزنتی، بست کمربندی و فنهای پرسرعت سرور (با سرعت ۱۵۰۰۰ دور در دقیقه).
آغاز آزمایش؛ پیش به سوی خنکترین گرافیک دنیا
کانال یوتیوبی TrashBench اخیراً تصمیم گرفت تا بررسی کند که آیا اضافه کردن بینهایت فن به یکی از بهترین کارت گرافیکهای نسل قبل، میتواند عملکرد آن را به طرز چشمگیری بهبود ببخشد یا خیر. متأسفانه، حتی زمانی که از فضای خنک ایجاد شده برای اورکلاک حداکثری استفاده شد، نتیجه چندان سریعتر نبود. با این حال، این آزمایش درسهای جالبی به همراه داشت و سازندگان این «آزمایشگاه جنونآمیز سختافزار» همچنان به کاهش چشمگیر دما و همچنین ظاهر و صدای هیجانانگیز این اختراع عجیب افتخار میکنند.
این آزمایش با بررسی کارت گرافیک Asus ROG GeForce RTX 3080 آغاز شد؛ یک نمونه بسیار باکیفیت و قدرتمند در بازار. اما شاید همین انتخاب عالی باعث شد تا پروژه ۱۱ فن، کمی کمتر از حد انتظار شگفتانگیز به نظر برسد. هدف اصلی این بود که با استفاده از تعداد زیادی فن، چسب برزنتی و بست کمربندی، بررسی شود که آیا کاهش شدید دما در اثر جریان هوای بالا، به تولید فریمهای بیشتر در بازیها منجر میشود یا خیر.
از فنهای سرور تا چسب برزنتی
پس از تمیز کردن و تعویض خمیر سیلیکون این گرافیکِ آزمایشگاهی، یک معیار پایه با خنککننده اصلی ثبت شد. با تنظیم سرعت فنهای اصلی خنککننده ایسوس راگ روی ۱۰۰ درصد، دمای گرافیک در طول تست استرس سنگین با نرمافزار Unigine Heaven روی ۶۳ درجه سانتیگراد (کاهش یافته از ۷۰ درجه) تثبیت شد.
در مرحله بعد، قاب خنککننده اصلی با سه عدد فن کیس از برند آرکتیک (Arctic) جایگزین شد که دمای پردازنده گرافیکی را به ۵۲ درجه سانتیگراد کاهش داد؛ یک نتیجه کاملاً مطلوب. سپس این سه فن با فنهای ضخیمتر مخصوص سرور تعویض شدند که توانستند دما را ۲ درجه دیگر کاهش داده و دقیقاً به ۵۰ درجه برسانند. برای جلوگیری از فرار هوا از کنارههای فنهای سرور، از نوار چسب برزنتی استفاده شد. اما برخلاف انتظار، این کار نتیجه معکوس داد و دما به جای کاهش، روی ۵۴ درجه سانتیگراد ثابت ماند!
به این ترتیب، تغییرات در بخش جلویی کارت گرافیک متوقف شد. در قدم بعدی، پنج فن کوچک سرور با سرعت چرخش سرسامآور ۱۵۰۰۰ دور در دقیقه به قسمت بالای کارت اضافه شدند. با این حال، این پیکربندی که صدایی شبیه به موتور جت تولید میکرد، تغییر خاصی در نتایج ایجاد نکرد و RTX 3080 همچنان نتوانست در لودهای طولانیمدت، دمای خود را زیر ۵۰ درجه نگه دارد.
ورود خنککننده مایع و ثبت رکورد ۴۱ درجه
ایده بعدی، استفاده از فن روی بکپلیت (صفحه پشتی گرافیک) بود. اما پس از یک تلاش بینتیجه دیگر، تصمیم بر این شد که از یک خنککننده مایع (AiO) با رادیاتور ۳۶۰ میلیمتری روی بکپلیت استفاده شود. اینجا بود که شگفتی رخ داد! با این ترکیب، یک رکورد جدید ثبت شد و دمای گرافیک در تست سنگین Heaven در پایینترین حالت ممکن روی ۴۱ درجه سانتیگراد ثابت ماند.
جدول نتایج؛ کوه موش زایید!
سازنده که از این کاهش چشمگیر دما بسیار خوشحال بود، تصمیم گرفت بررسی کند که آیا این خنکی روی فریمریت بازی Shadow of the Tomb Raider (در رزولوشن 1440p) تاثیری دارد یا خیر. همانطور که در جدول زیر مشاهده میکنید، بهبود عملکرد بسیار ناچیز بود. حتی زمانی که از این فضای حرارتی بینظیر برای اورکلاک استفاده شد، باز هم تفاوت به زحمت به ۵ فریم بر ثانیه میرسید.
| پیکربندی خنککننده | عملکرد (فریم بر ثانیه) |
|---|---|
| حالت استاندارد (فنهای اصلی) | ۱۷۸ فریم |
| با ۱۱ فن و خنککننده مایع | ۱۸۰ فریم |
| اورکلاک استاندارد | ۱۸۳ فریم |
| اورکلاک با ۱۱ فن | ۱۸۷ فریم |
تحلیل اختصاصی آلفاتک: چرا فریمریت بالا نرفت؟
بسیاری از کاربران تصور میکنند که اگر دمای یک قطعه سختافزاری را به شدت کاهش دهند، سرعت آن به صورت خطی افزایش پیدا میکند. اما معماری کارتهای گرافیک مدرن به این سادگی نیست.
کارت گرافیک قدرتمندی مثل RTX 3080 ایسوس راگ، از همان ابتدا توسط کارخانه به بهینهترین شکل ممکن تنظیم شده است. وقتی دمای گرافیک از ۷۰ درجه به ۴۱ درجه میرسد، تراشه متوجه میشود که فضای حرارتی خوبی دارد و سعی میکند فرکانس خود را بالا ببرد (فناوری GPU Boost)، اما در نهایت با «محدودیت توان یا Power Limit» برخورد میکند. به عبارت دیگر، ولتاژ و برقی که برد اجازه عبور آن را میدهد، ظرفیت مشخصی دارد و تا زمانی که محدودیت برق برداشته نشود، سرد کردن بیش از حد گرافیک تاثیر خاصی روی فریمریت بازیها نخواهد گذاشت.
