مصرف برق دیتاسنترهای ایرلند به اندازه کل خانههای این کشور رسید!
گزارشهای جدید نشان میدهد که مزارع سرور و دیتاسنترها در ایرلند، در سال ۲۰۲۵ تقریباً به اندازه تمام خانههای این کشور برق مصرف کردهاند. با وجود سالها محدودیت و هشدارهای شبکه برق، این مراکز اکنون ۲۳ درصد از کل انرژی ملی ایرلند را میبلعند.
- رشد خیرهکننده: مصرف برق دیتاسنترها از سال ۲۰۱۵ تاکنون نزدیک به ۶۰۰ درصد افزایش یافته است.
- سهم عظیم از برق ملی: در سال ۲۰۲۵، حدود ۲۳ درصد از کل برق کشور ایرلند فقط صرف روشن نگه داشتن دیتاسنترها شده است.
- قوانین سختگیرانه جدید: دولت ایرلند سازندگان دیتاسنتر را موظف کرده تا برق خودشان را تولید کنند.
- اعتراضات جهانی: مصرف بالای برق و آب باعث شده تا در آمریکا بیش از ۷۵ پروژه ساخت دیتاسنتر با اعتراض مردم لغو شود.
آمار تکاندهنده مصرف برق؛ رشدی که متوقف نمیشود
بر اساس دادههایی که هفته گذشته توسط مرکز آمار ایرلند منتشر شد، مصرف برق دیتاسنترها در سال ۲۰۲۵ به بیش از ۷۶۶۰ گیگاوات ساعت رسیده است. این یعنی یک رشد ۱۰ درصدی فقط در عرض یک سال. برای درک بهتر این فاجعه، باید بدانید که مصرف برق بقیه بخشهای کشور در همین مدت تنها ۲ درصد افزایش یافته است.
اگر به ده سال گذشته نگاه کنیم، اوضاع عجیبتر هم میشود. در سال ۲۰۱۵، سهم دیتاسنترها از برق ملی ایرلند فقط ۵ درصد بود. این رقم با یک جهش ۳۶۰ درصدی به نقطه فعلی رسیده است. آمارهای سهماهه نشان میدهد که میزان مصرف از حدود ۲۹۰ گیگاوات ساعت در اوایل سال ۲۰۱۵ به نزدیک ۲۰۰۰ گیگاوات ساعت در اواخر سال ۲۰۲۵ رسیده که یک رشد حیرتانگیز ۵۸۴ درصدی را نشان میدهد.
وقتی بدانیم سهم تمام خانههای شهری و روستایی ایرلند از مصرف برق ۲۸ درصد است، سهم ۲۳ درصدی دیتاسنترها واقعاً ترسناک به نظر میرسد. توسعه سریع این مزارع سرور که بیشتر به خاطر تب داغ هوش مصنوعی اتفاق افتاده، یک بحث جنجالی در سراسر جهان به راه انداخته است. منتقدان میگویند این مصرف بیرویه مستقیماً روی قبض برق مردم عادی تاثیر میگذارد و شبکههای توزیع را فرسوده میکند.
چرا ایرلند میزبان این همه دیتاسنتر است؟
جمهوری ایرلند با جمعیت نسبتاً کم ۵ میلیون نفری خود، میزبان حدود ۸۹ دیتاسنتر عظیم است که بیشتر آنها در اطراف پایتخت یعنی دوبلین متمرکز شدهاند.
بزرگترین مزارع سرور در این کشور متعلق به غولهای فناوری مانند مایکروسافت، آمازون، گوگل و متا هستند. این شرکتها تاسیسات خود را منحصراً برای زیرساختهای ابری، اپلیکیشنهای کاربران و البته پردازشهای سنگین هوش مصنوعی میسازند. بقیه این مراکز هم متعلق به شرکتهای اجارهدهنده فضا و تجهیزات هستند.
در ابتدا، دلیل رشد دیتاسنترها در ایرلند نیاز به فضای ذخیرهسازی ابری و شبکههای اجتماعی بود. اما در یکی دو سال اخیر، انفجار هوش مصنوعی مولد باعث شد تا نیاز به پردازشگرهای قدرتمند و در نتیجه مصرف برق سر به فلک بکشد.
خطر خاموشی و قوانین جدید برای غولهای فناوری
ترس از خاموشیهای سراسری به دلیل فشار روی شبکه برق باعث شد تا دولت ایرلند در اواخر سال ۲۰۲۱ یک دستور اضطراری صادر کند. آنها در واقع یک ممنوعیت موقت برای اتصال دیتاسنترهای جدید به شبکه برق دوبلین اعمال کردند. این قانون شرکتها را مجبور میکرد که یا برق خودشان را تولید کنند یا به مناطق دورافتادهتر بروند.
با وجود این ممنوعیت، مصرف برق همچنان بالا رفت. آژانس بینالمللی انرژی پیشبینی کرده بود که تا سال ۲۰۲۶، دیتاسنترها یکسوم کل برق ایرلند را مصرف خواهند کرد و آمارهای جدید نشان میدهد که این پیشبینی کاملاً به واقعیت نزدیک است.
حالا ایرلند برای مدیریت این بحران، قانون جدیدی را در اواخر سال ۲۰۲۵ تصویب کرده است. طبق این قانون، دیتاسنترهای جدید و بزرگ باید ۱۰۰ درصد برق مورد نیاز خود را به صورت محلی در همان مکان تولید کنند. همچنین آنها موظفند ظرف شش سال، حداقل ۸۰ درصد از این برق را از طریق پروژههای جدید انرژیهای تجدیدپذیر تامین کنند.
بحرانی که فقط مختص ایرلند نیست
این اشتهای سیریناپذیر برای برق فقط مشکل ایرلند نیست. تحقیقات نشان میدهد که مصرف برق دیتاسنترها در سراسر جهان امسال ۲۶ درصد افزایش خواهد یافت. علاوه بر مصرف برق، این مراکز به شدت آب مصرف میکنند و آلودگی صوتی بالایی دارند.
این مسائل باعث شده تا موجی از نارضایتی و مخالفت با ساخت دیتاسنترها در آمریکا شکل بگیرد. بر اساس گزارشها، حدود ۷۰ درصد از مردم آمریکا با ساخت این تاسیسات در نزدیکی محل زندگی خود مخالف هستند. این اعتراضات مردمی آنقدر قوی بوده که تنها در سهماهه اول سال ۲۰۲۶، باعث لغو بیش از ۷۵ پروژه بزرگ ساخت دیتاسنتر در ایالات متحده شده است.
تحلیل اختصاصی آلفاتک: روی تاریک هوش مصنوعی
هوش مصنوعی شاید در ظاهر یک نرمافزار هوشمند در گوشی یا لپتاپ شما باشد، اما در پسزمینه، به کارخانههای عظیمی از کامپیوترها نیاز دارد که به صورت شبانهروزی کار میکنند. آمار کشور ایرلند به عنوان قطب فناوری اروپا، یک هشدار بزرگ برای تمام دنیاست.
وقتی شرکتی مثل گوگل یا مایکروسافت از ویژگیهای جدید هوش مصنوعی رونمایی میکند، هزینه پنهان آن فشاری است که به شبکههای برق و محیط زیست وارد میشود. اگر دولتها نتوانند شرکتهای فناوری را مجبور به استفاده از انرژیهای پاک و تولید برق مستقل کنند، رشد تکنولوژی خیلی زود با بحرانهای زیستمحیطی و خاموشیهای گسترده متوقف خواهد شد. آینده هوش مصنوعی بیش از آنکه به کدهای برنامهنویسی وابسته باشد، به پیدا کردن منابع جدید انرژی گره خورده است.
